Ενδοφθάλμια πίεση

Τι είναι: Τα μάτια μας περιέχουν ένα υγρό (υδατοειδές) που παράγεται και αποχετεύεται συνεχώς μέσα από το μάτι. Η διακίνηση αυτού του υγρού που δεν αποτελεί μέρος των δακρύων δημιουργεί μια πίεση στο εσωτερικό του ματιού που είναι  σχετικά σταθερή. Εάν για κάποιο λόγο παρεμποδίζεται η παροχέτευση του υδατοειδούς αυτού υγρού, τότε αυτό συσσωρεύεται μέσα στο μάτι και η πίεση ανεβαίνει. Εάν η αποχετευτική περιοχή που καλείται αποχετευτική γωνία αποφραχθεί, η πίεση του υγρού στο εσωτερικό του ματιού θα αυξηθεί και μπορεί να οδηγήσει σε γλαύκωμα και σταδιακά σε καταστροφή του οπτικού νεύρου.

Η μέση τιμή της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι 10-21 mmHg.

Γιατί ανεβαίνει

Συνήθως η αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι αποτέλεσμα του φαινομένου της γήρανσης. Η αποχετευτική οδός ή αποχετευτική γωνία του ματιού γίνεται λιγότερο επαρκής με το πέρασμα του χρόνου και η πίεση στο εσωτερικό του ματιού αυξάνει σταδιακά. Εάν αυτή η αυξημένη πίεση καταλήξει σε βλάβη του οπτικού νεύρου, τότε μιλάμε για χρόνιο γλαύκωμα ανοικτής γωνίας. Το γλαύκωμα άλλωστε είναι συνήθως πάθηση της τρίτης ηλικίας. Είναι σπάνιο να δούμε γλαύκωμα σε νέα άτομα, αλλά δεν είναι αδύνατον. Εκτός όμως από την ηλικία άλλοι παράγοντες που συνδυάζονται με αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι: Το οικογενειακό ιστορικό, η υπερμετρωπία, παλιοί τραυματισμοί στο μάτι, ιστορικό σοβαρής αναιμίας ή καταπληξίας (shock), η αφρικανική καταγωγή, η χρήση κολλυρίων ή άλλων φαρμάκων με κορτιζόνη.

Τα συμπτώματα

Δυστυχώς το γλαύκωμα δεν έχει συμπτώματα. Δεν πονάει και δεν προκαλεί αλλαγές στην όραση. Γενικά δεν προειδοποιεί. Είναι ύπουλη νόσος γιατί η πίεση αυξάνεται αργά και σταδιακά ελαττώνοντας την όραση με αργό ρυθμό και χωρίς εμφανή συμπτώματα. Η ζημιά που έχει προκληθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή είναι μη αναστρέψιμη. Ωστόσο υπάρχουν και περιπτώσεις που η ενδοφθάλμια πίεση αυξάνεται γρήγορα και απότομα και τότε προκαλείται οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας. Πρόκειται σχετικά για ένα σπάνιο τύπο γλαυκώματος ο οποίος όμως έχει έντονα συμπτώματα: Θολή όραση, έντονο πόνο στα μάτια, πονοκέφαλο και ναυτία.

Οι επιπτώσεις

Αν έχετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα απευθυνθείτε αμέσως στον οφθαλμίατρό σας, γιατί αν έχετε γλαύκωμα και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει σταδιακά σε τύφλωση. Το γλαύκωμα προσβάλει πρώτα το ένα μάτι και ακολουθεί το άλλο.  Επειδή η διαδικασία γίνεται με αργούς ρυθμούς δεν γίνεται αντιληπτή από αυτόν που πάσχει. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η ανάγκη προληπτικών εξετάσεων ώστε να διαγνωσθεί έγκαιρα το πρόβλημα.  

Πώς μετράται η ενδοφθάλμια πίεση

Η μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης γίνεται είτε με τη βοήθεια μιας «ζυγαριάς» όπου ακουμπάει πάνω στο μάτι και ο οφθαλμίατρος υπολογίζει την πίεση είτε με τη βοήθεια μιας ειδικής αυτόματης συσκευής που «ψεκάζει» το μάτι με λίγο αέρα και ο απότομος ψεκασμός υπολογίζει την πίεση του ματιού.

Για να μην παραπλανηθείτε

Η υψηλή πίεση καθ’ αυτή δε σημαίνει ότι έχετε γλαύκωμα. Υπάρχουν άτομα που έχουν υψηλή ενδοφθάλμια πίεση, αλλά δεν έχουν γλαύκωμα και υπάρχουν και άλλα που ενώ έχουν φυσιολογική ενδοφθάλμια πίεση έχουν γλαύκωμα. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο ο οφθαλμίατρος να λάβει υπόψη του πολλών ειδών δεδομένα (π.χ. παράγοντες κινδύνου, αποτελέσματα ειδικών εξετάσεων κ.λπ.) για να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα, ώστε να κρίνει αν χρειάζεστε ήδη θεραπεία για το γλαύκωμα ή είστε υποψήφιοι για γλαύκωμα οπότε πρέπει να παρακολουθείστε τακτικά προκειμένου να ανιχνευτούν τα πρώιμα σημεία της βλάβης στο οπτικό νεύρο. Υπάρχουν τρεις απλές και ανώδυνες εξετάσεις που γίνονται στο πλαίσιο διάγνωσης του γλαυκώματος. Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης, εξέταση οπτικού νεύρου με βυθοσκόπηση, εξέταση οπτικού πεδίου. Ωστόσο, η επιβεβαίωση της διάγνωσης μπορεί να απαιτήσει εκτός από συχνή παρακολούθηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και του οπτικού πεδίου και πιο εξειδικευμένες μεθόδους εξέτασης των νευρικών ινών που βοηθούν στην αποκάλυψη μιας πρώιμης βλάβης.

Η αντιμετώπιση

Για να πέσει η ενδοφθάλμια πίεση πρέπει να χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή. Συγκεκριμένα, χορηγούνται οφθαλμικές σταγόνες που λαμβάνονται δια βίου και αν κριθεί απαραίτητο συνδυάζονται και με χάπια. Αυτά τα φάρμακα μειώνουν την ενδοφθάλμια πίεση είτε καθυστερώντας την παραγωγή του υδατοειδούς υγρού στο εσωτερικό του ματιού, είτε βελτιώνοντας τη ροή από την αποχετευτική γωνία. Για τη βλάβη επίσης που μπορεί να προηγηθεί από την υψηλή πίεση μπορεί να χρειαστεί αντιμετώπιση με λέιζερ ή χειρουργική επέμβαση.  

Γράφει ο  Δρ. Αναστάσιος-Ιωάννης Κανελλόπουλος  Χειρουργός - Οφθαλμίατρος, Καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Παν/μιο της Νέας Υόρκης.

Πηγή: LaserVision Eye Institute 21/1/2013

 

Κατηγορίες Νέων: