Η δύσκολη πορεία προς την χειραφέτηση του κινήματος των τυφλών της Κύπρου

Η ιστορική διαδρομή της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών (ΠΟΤ) από το 1980 όταν ιδρύθηκε έως και τις μέρες μας, αποδίδεται σε ένα εξαιρετικό άρθρο που φέρει την υπογραφή του προέδρου της οργάνωσης κυρίου Χρίστου Νικολαίδη. Το άρθρο γράφτηκε πριν από δυο περίπου χρόνια όμως έχει χαρακτήρα ντοκουμέντου, άρα είναι διαχρονικό. Η προσεκτική του ανάγνωση είναι επιβεβλημένη σε όσους σκοπεύουν να κατανοήσουν σε βάθος την πορεία του κινήματος προς την χειραφέτηση των Κυπρίων τυφλών, αλλά και του ευρύτερου αναπηρικού κινήματος στην Κύπρο. Αναδημοσιεύουμε τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία του:
 
Όταν το έτος 1980, 25 πρωτοπόροι Κύπριοι τυφλοί ίδρυαν την Παγκύπρια Οργάνωση Τυφλών - την Οργάνωση των ίδιων των τυφλών της Κύπρου και όχι των ... προστατών τους - δεν μπορούσαν να συλλάβουν σε όλες τις διαστάσεις της τη δύσκολη πορεία της χειραφέτησης των τυφλών και της εδραίωσης στην Κύπρο σύγχρονων κοινωνικοπολιτικών αντιλήψεων, στα ζητήματα που αφορούν ή ενδιαφέρουν άμεσα τα άτομα με οπτική αναπηρία.
 
Με άλλα λόγια, δεν είχαν συνειδητοποιήσει πλήρως ότι την περίοδο εκείνη η κυριαρχία των “τυφλοπατέρων” που αυθαίρετα “μιλούσαν και έπρατταν” στο όνομα των τυφλών ήταν απόλυτη. Ενδεχομένως  ο χαρακτηρισμός “τυφλοπατέρες” φαντάζει σκληρός, πλην όμως είναι απόλυτα ακριβής. Πριν από την ίδρυση της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών, ο ιδρυθείς από το 1974 Παγκύπριος Σύνδεσμος Ευημερίας Τυφλών με τις πράξεις και παραλείψεις του παρήγαγε και αναπαρήγαγε με ένταση τα αναχρονιστικά μοντέλα φιλανθρωπικού οίκτου και φιλευσπλαχνίας. Μετά δε την ίδρυση της οργάνωσης “των τυφλών για τους τυφλούς” στο ελάχιστο δεν διαφοροποίησε τις αναχρονιστικές του “θέσεις και αντιλήψεις”, αλλά αντίθετα επιχείρησε με ακόμα μεγαλύτερη ένταση να τις επιβάλλει. Οι λεγόμενοι τυφλοπατέρες, αντιλαμβανόμενοι τον ρόλο τους ως πατερναλιστικό του κινήματος των τυφλών και των διεκδικήσεών του, συνέχισαν να τροφοδοτούν με κάθε τρόπο τις αντιδραστικές λογικές του οίκτου έναντι των τυφλών τις οποίες χρησιμοποιούσαν ως “εργαλείο - εφαλτήριο” της δικής τους προβολής και ανάδειξης.
 
Χρειάστηκαν δέκα ολόκληρα χρόνια μέχρι την χρονική στιγμή που το σύνθημα “η τύχη των τυφλών στα χέρια τους” το οποίο χρησιμοποίησε με επιμονή η ΠΟΤ ώστε να εμπνεύσει, οργανώσει και συνενώσει τους τυφλούς της Κύπρου, να κατορθώσει να δικαιωθεί στη πράξη. Βρισκόμαστε πλέον στις αρχές της δεκαετίας του 90 όταν η Οργάνωση διεκδικεί με πείσμα και καταλαμβάνει την πρωτεύουσα θέση και ρόλο στην άτυπη “Κίνηση για την Ευημερία των Τυφλών” που δημιουργείται. Είναι τότε που η ΠΟΤ καθιερώνεται πλήρως στις συνειδήσεις των τυφλών ως η δική τους οργάνωση. Μέχρι τότε οι Κύπριοι τυφλοί σε μεγάλο βαθμό επηρεάζονταν ακόμη και καθοδηγούνταν από τις οργανωμένες δυνάμεις των συνδέσμων “για τους τυφλούς” των βλεπόντων.
 
Στο μεσοδιάστημα της πρώτης αυτής περιόδου χειραφέτησης: Πέραν από τον Παγκύπριο Συνδεσμο Ευημερίας Τυφλών και τη Σχολή Τυφλών που λειτουργούσε στην Κύπρο από το έτος 1929, προστέθηκε το έτος 1987 ένας ακόμα εμπλεκόμενος στα θέματα των τυφλών φορέας, πρόκειται για τον φέροντα τον τίτλο “Παγκύπριος Σύνδεσμος Γονέων τυφλών”. Εκ του τίτλου και μόνο γίνεται αντιληπτό ότι η “φιλοσοφική απόσταση” ανάμεσα στον περί ου ο λόγος φορέα και την Οργάνωση των ίδιων των Τυφλών είναι απροσμέτρητη…
 
Επιστροφή στους σημαντικούς σταθμούς της πορείας (χειραφέτησης) της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλων: Από τους πρώτους μήνες της δραστηριοποίησης της η ΠΟΤ βρέθηκε στον κυκεώνα των εθνικών και διεθνών εξελίξεων. Δεδομένης της ανακήρυξης του έτους 1981 (λίγους μήνες μετά την ίδρυση της Οργάνωσης) ως “Διεθνούς Έτους Αναπήρων”, η δυναμική των εξελίξεων οδήγησε σε ιδιαίτερα θετική κατεύθυνση, στην οποία η ΠΟΤ αποφασιστικά συνέβαλε, αλλά και από την οποία νομοτελειακά επωφελήθηκε. Ήταν τότε που η ΠΟΤ ίδρυσε μαζί με 50 περίπου άλλες χώρες την πρώτη στη σύγχρονη ιστορία του κινήματος οργανωμένη συμμαχία των τυφλών υπό την επωνυμία “Διεθνής Ομοσπονδία Αθλητισμού Τυφλών (International Blind Sport Association - IBSA)”. Έκτοτε η ΠΟΤ είναι ένα από τα πιο δραστήρια μέλη της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αθλητισμού Τυφλών, μετέχοντας στο Ευρωπαϊκό Τμήμα της.
 
Επόμενο μεγαλύτερο βήμα των διεθνών εξελίξεων ήταν η συνένωση το έτος 1984 των δυο μεγάλων Παγκόσμιων Συνδέσμων εκπροσώπησης των τυφλών: Της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας «ΤΩΝ ΤΥΦΛΩΝ» και της Διεθνούς Ομοσπονδίας «ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΥΦΛΟΥΣ», αντίστοιχα. Μέσω αυτού του κρίσιμου βήματος, οι τυφλοί ανά τον κόσμο παίρνουν οριστικά το “πάνω χέρι” στην διαμόρφωση και υποστήριξη της διεκδικητικής τους ατζέντας, ελέγχοντας και καθοδηγώντας τη νεοσυσταθείσα Παγκόσμια Ένωση Τυφλών και τις ηπειρωτικές οργανώσεις της που αποτελούν ανεξάρτητα γεωγραφικά τμήματά της. Στις ηπειρωτικές/περιφερειακές αυτές οργανώσεις (ενώσεις) περιλαμβάνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών, στην οποία εντάχθηκε η Παγκυπρια Οργάνωση Τυφλών μετέχοντας μέχρι σήμερα ως ισότιμο, δραστήριο και ενεργητικό μέλος. Ακολούθησε τα επόμενα χρόνια η ένταξη της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών σε πολλούς άλλους διεθνείς φορείς. Ανάμεσά τους η Διεθνή των Ανθρώπων με Αναπηρία, η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τη Δημόσια Υγεία ... και τελευταία - μόλις το έτος 2010 - οι Διεθνείς Ομοσπονδίες των Ατόμων με Οπτικοακουστική Αναπηρία.
 
Ειδικότερα: η ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Τυφλών έδωσε νέα ώθηση στους αγώνες των οργανώσεων των τυφλών σε όλη την Ευρώπη για την εκπαιδευτική ένταξη των τυφλών. Ως φυσικό επακόλουθο της στενής της σχέσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών, η ΠΟΤ συντόνισε τον κρίσιμο αγώνα του κινήματος των ατόμων με αναπηρίες της Κύπρου στο σύνολο τους, που κατέληξε στη θεσμοθέτηση της ενιαίας εκπαίδευσης με ειδική Νομοθεσία το έτος 1999. Η επιτυχία του αγώνα της ΠΟΤ προηγήθηκε χρονικά της επίσημης υιοθέτησης στην πράξη της εκπαιδευτικής αυτής φιλοσοφικής κατεύθυνσης από την Κυπριακή πολιτεία. Η εφαρμογή των αρχών της εκπαιδευτικής ένταξης ξεκίνησε αναφορικά με τους τυφλούς πολύ πριν το έτος 1990, σε πείσμα και κόντρα στις αρχικές αντιδράσεις του εκπαιδευτικού κατεστημένου και των λεγόμενων «ειδικών» για τυφλούς, που με την εκπαιδευτική ένταξη έβλεπαν μείωση του ρόλου τους και τις θέσεις τους να κινδυνεύουν. Όπως σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, έτσι και στην Κύπρο, οι ειδικοί εκπαιδευτικοί και οι δάσκαλοι των ειδικών σχολείων για παιδιά με αισθητηριακές αναπηρίες, δεν ήταν ακόμα σε θέση να συλλάβουν τον τεράστιο ρόλο που θα είχαν να διαδραματίσουν με την εισαγωγή του συστήματος της εκπαιδευτικής ένταξης των παιδιών με οπτική ή/και ακουστική αναπηρία στα συνηθισμένα σχολεία. Ρόλο ιδιαίτερα σημαντικό σε μια κοινωνία με τα συντηρητικά χαρακτηριστικά της Κυπριακής.
 
Η έμφαση των προσπαθειών της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών καθ’ όλα τα χρόνια λειτουργίας της δόθηκε σε μεγάλο βαθμό στις οικονομικού – συνδικαλιστικού χαρακτήρα διεκδικήσεις. Καταβλήθηκαν πολυετείς προσπάθειες για να πεισθεί η πολιτεία, να υιοθετήσει θετικά μέτρα για τους τυφλούς, αλλά και για να αρχίσει να αναγνωρίζει - κατανοεί ότι με τέτοια μέτρα συμβάλει και στη μακροοικονομική προοπτική της χώρας μας. Τα επιτεύγματα που κατακτήθηκαν αφορούσαν κυρίως επιδόματα για τους τυφλούς (το ύψος των οποίων έφτασε σε αρκετά καλό επίπεδο, απέχει, ωστόσο, ακόμα κατά πολύ από το αποδεκτό για την Οργάνωση), καθώς και υπηρεσίες σε τομείς, όπου οι συνέπειες/επιπτώσεις της οπτικής αναπηρίας είναι άμεσες και καταλυτικές.
 
Τα ζητούμενα: Εκεί που δυστυχώς παρά την επίμονη στάση της η ΠΟΤ δεν επέτυχε αποτελέσματα, ήταν στη στρατηγική προσπάθεια της για την ίδρυση και λειτουργία ολοκληρωμένου συστήματος κοινωνικών υπηρεσιών, υπηρεσιών αποκατάστασης, προεπαγγελματικής και επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής προώθησης τυφλών. Το αποτέλεσμα των πολυετών διαβουλεύσεων με την πολιτεία ήταν - δυστυχώς - ο μονομερής τερματισμός από μέρους της πολιτείας κάθε συζήτησης για το θέμα το έτος 1993. Μετά την απόφαση αυτή η Οργάνωση εξακολουθεί να λειτουργεί και προσφέρει - στα πλαίσια των οικονομικών δυνατοτήτων της και της εξάρτησης που εξακολουθεί να έχει από επιχορηγήσεις της λεγόμενης ιδιωτικής πρωτοβουλίας – στοιχειώδεις αλλά βασικές υπηρεσίες στους τομείς αυτούς. Όμως το “όραμα της επάρκειας” παραμένει ζωντανό, σήμερα δε περισσότερο από ποτέ...
 
Πηγή: egomiocy.blogspot.gr 11/2/2014
Κατηγορίες Νέων: